მალხაზს, ვანოს, კახას და ყველას ვინც ჩვენთან აღარ არის








იმ დროს, როდესაც ნიუ-იორკთან ახლოს, ვუდსტოკის ფერმაზე შეკრებილი ნახევარი მილიონი ადამიანი, მოუთმენლად ელოდა ჯიმი ჰენდრიქსის სცენაზე გამოჩენას, თბილისში, საბჭოთა იმპერიის რომელიღაც მიყრუებულ კუთხეში, იგივე რაოდენობის ხალხი გულმოდგინედ იწერდა "ბიტელს"-ის "თეთრ ალბომს"[1], "სვემა"-ს[2] მაგნიტურ ლენტზე. მას შემდეგ ნახევარი ცხოვრება გავიდა და ვინც ამგვარად აღმოჩნდა როკ-ნ-როლით მოწამლული, როგორც ჩანს მათი საშველი უკვე აღარ არის. ალბათ ამიტომ, ასეთი წიგნის დაწერის სურვილი დიდი ხანი არ ასვენებდა ჩვენში ბევრ ადამიანს, რომელთა უმრავლესობა ჩემი მეგობარია და მათ დიდი მადლობა მინდა გადავუხადო, განსაკითრებით კი - ვასიკო კეჟერაძეს.
როგორ უნდა დაიწყოს კაცმა ასეთი წიგნის წერა, ან რატომ? პირველ კითხვაზე იმდენი ვიფიქრე რომ, ამასობაში თითქოს სათაურიც მოვიფიქრე და ფორმაც. მეორე კითხვაზე თავი იმით ვინუგეშე, რომ ბოლოს და ბოლოს ტექსტი ქართულად იქნება და წიგნის ფორმაც ექნება მეთქი. ვგულისხმობ იმას, რომ დღემდე ამ თემაზე დაწერილი ვერცერთი ქართული წიგნი ვერ აღმოვაჩინე. მუზის დიდი ხნის უიმედო ლოდინის შემდეგ, გადავწყვიტე ჩემი საყვარელი ფირიფტებისთვის გადამეხედა და მიღებული შთაბეჭდილებები მომეშველიებინა. პირველი, რაც თვალდახუჭულს ხელში მომხვდა, ფრენკ ზაპას 1974 წლის ორმაგი ალბომი "როქსი" აღმოჩნდა. ცუდი დასაწყისი არ არის მეთქი, გავიფიქრე და შემდეგ ფირფიტას უკვე თვალგახელილი მივადექი. ისიც 1974 წლის, ასევე ორმაგი - "ჯენეზის"-ის "ბროდვეი" გამოდგა. ასეთი დამთხვევა ალბათ კარგის ნიშანია მეთქი და საბოლოოდ გავთამამდი... მაშ ასე, წესით და რიგით მსგავსი წიგნის პირველი თავი ალბათ ასე უნდა იწყებოდეს:

როკ-ნ-როლის დაბადების დღე

მაგრამ სითამამესაც აქვს საზღვარი, თან მგონი ცოტა ყალბიც გამომივა. პირველი იმიტომ, რომ იმ თაობას არ ვეკუთვნი რომელიც მოესწრო ამ მოვლენის დაბადებას და თავის თავზე გამოსცადა მისი ეფექტი. მეორე - როგორც მგონია, ამ ყველაფერმა ქართველებს ცოტა გვერდი აგვიარა იმის გამო, რომ იმპერიულ პროვინციებში ინფორმაცია ძალიან აგვიანებს ხოლმე. ჰოდა, ვიფიქრე 50-იანების საუკეთესო ალბომებზე ორიოდე სიტყვა მეთქვა. რათქმაუნდა, პირველი და მთავარი აქ, ელვის პრესლის 1956 წლის დისკი შემხვდა, სახელად "ელვის პრესლი". მგონი რკინისებური ლოგიკაა არჩევანშიც და სათაურშიც მითუმეტეს, რომ იმ დროს ჯერ კიდევ არ არქმევდნენ ალბომებს ისეთ სახელებს როგორიცაა, მაგალითად: "გემმა ძალიან დააგვიანა ჩაძირული კუდიანის გადასარჩენად მისვლა"[3].
არც კი ვიცი, საჭიროა თუ არა დაწვრილებითი ბიოგრაფიული ცნობების მოტანა: "...დაიბადა ამერიკელ მოსამსახურეთა ოჯახში..." და ასე შემდეგ. მგონი სჯობს უბრალოდ ვთქვა: ცხონებული თქო. დღესაც დიდი სიამოვნებით უსმინს ხალხი, დიდი ტირაჟითაც იბეჭდება და პირველ აგდილებზეც გადის პოპულარული მუსიკის ჩანაწერთა სიებში. 18 წლის პრესლი, რომელიც მაშინ მძღოლი იყო, სემ ფილიპსის ხმის ჩამწერ სტუდია "სან"-ში მისულა, სიმღერის "ყველაფერი რიგზეა" ჩასაწერად, რომელიც დღეს ყველასთვის კარგადაა ცნობილი. ამბობენ, სწორედ მაშინ დაიბადა როკ-ნ-როლიო. ამ დროს, ბრიტანეთის სამეფო ტახტზე ავიდა, ელისაბედ მეორე. არ ვიცი იმოქმედა თუ არა ამან ინგლისურ მუსიკაზე, მაგრამ სავარაუდოა, რომ ამავე დროს ჩვენთან ბელადის[4] გარდაცვალებამ გაუხსნა გზა ინფორმაციის შემოდინებას. რაც შეეხება თავად ტერმინს - "როკ-ნ-როლი", ამის გამო დაწერილ ლიტერატურას, მგონი ვერცერთი ბილბიოთეკა ვერ დაიტევს. მისი ყველაზე მარტივი განმარტება, ალბათ ასეთია: თეთრ და შავკანიანთა მუსიკის ნაზავი. შავკანიანი ლიტლ რიჩარდის თუ ფეტს დომინოს შესრულებით, მას რითმ-ნ-ბლუზს ეძახდნენ. თეთრების რეპერტუარში კი, ის როკ-ნ-როლად იქცა, მას შემდეგ რაც უმნიშვნელო ცვლილება განიცადა. ერთი სიტყვით, პრესლიმ წაშალა ზღვარი მუსიკალურ ჟანრებს შორის და ის მთელი თაობის თვითგამოხატვის საშუალებად აქცია. ამის შემდეგ, პრესლის ელვის სისწრაფით მოჰყვნენ: ჯერი ლი ლუისი, როი ორბისონი, ჯონი ქეში და ბოლოს, ბადი ჰოლი. ჰოლიმ მხოლოდ 22 წელი იცოცხლა და სულ რაღაც ერთ წელში უამრავი მოასწრო. ის თვითონ წერდა ტექსტებს, შეკრიბა "კრიკეტები" - ერთ-ერთი პირველი როკ-ჯგუფი, ჩაწერაზე კონტროლს თვითონ ანხორციელებდა, უპირატესობას ელექტრო ინსტრუმენტებს ანიჭებდა და ბოლოს ყურადღებას არ აქცევდა იმას, რომ მაინც და მაინც დიდი სილამაზით არ გამოირჩეოდა. იმ დროს ეს ამბავი, ცოტა უხერხულიც კი იყო ვარსკვლავისათვის. მოგვიანებით ინგლისურმა ჯგუფმა, ამ კაცის პატივისცემით დაირქვა "ჰოლისი". გავიხსენოთ, როგორ ჟღერს მისი "სიყვარულის სიტყვები" "ბიტელსი ფასდაკლებით"[5] -ში. ვიქტორ ცოი[6] კი, ერთგან ასე მღერის: "ვიტრინების შუშებში, ჩემი თავი ბადი ჰოლი მგონია"-ო. ჩვენთან კი ამ დროს, ჯერ ჯაზი ბატონობს, გლენ მილერით შთაგონებული "გ.პ.ი."-ს[7] ორკესტრის შესრულებით.
ერთ-ერთი ვერსიით, როკ-ნ-როლის ტერმინად დანერგვას ალან ფრიდს აბრალებენ. ეს კაცი, 1952 წლიდან "უწამლავდა" თურმე ტვინს კლივლენდის ახალგაზრდობას, თავისი მუსიკალური რადიო გადაცემებით. განსაკუთრებით, ბილ ჰეილი და "კომეტები" ყვარებია. თუ ამ ვერსიას დავუჯერებთ, გამოდის რომ "როკი" ჰეილის ტექსტიდან აუღია ფრიდს. ბარემ აქვე იმასაც ვიტყვი, რომ "როკი" ქართულად "როკვაა" და მეტი არაფერი. ჰეილის "კომეტები" ერთ-ერთი პირველი ჯგუფია, რომლის ფირფიტაც "როკვა დღე და ღამე" მილიონზე მეტი ტირაჟით გაიყიდა. კიდევ ერთი რამ, რაც მუსიკის ესთეტ მსმენელს ძალიან სიამოვნებს: ამ ალბომის ყდა, მხატვრული გაფორმების ერთ-ერთი პირველი ნიმუშა და თითქოს მალევიჩის[8] თუ კანდინსკის[9] ნახატებს მოგვაგონებს. იმ დროს ხომ ყდებს, მხოლოდ მომღერლის ლამაზ პორტრეტებს ახატავდნენ. 80-იანი წლების ბოლოს, ჩვენი იმპერიის უკანასკნელ დღეებში მახსოვს, დიდი დაგვიანებით რომ გამოჩნდა თავისუფალ გაყიდვაში, სწორედ ამათი პოლონური ფირფიტა. თუმცა, ჩემთვის ნამდვილი, როგორც კოლექციონერები ამბობენ: ორიგინალი ფირფიტები არასოდეს ყოფილა იშვიათობა, მაგრამ ამ ამბით მაინც ძალიან გაოცებული დავრჩი.
ბოლოს ფრიდმა, როგრც მენეჯერმა კონცერტების მოწყობა დაიწყო. თან, თურმე შავკანიანებსაც და თეთრებსაც განურჩევლად იწვევდა ხოლმე, იმდროინდელი რასობრივი სეგრეგაციის მიუხედავად. ჰოდა, აგერ მისი ერთ-ერთი მთავარი აღმოჩენა: არაჩვეულებრივი მუსიკოსი და გიტარისტი ჩაკ ბერი, რომელიც დღესაც ცოცხალია და თავის კერპად ისეთი ხალხი ასახელებს, როგორებიც არიან "როლინგ სტოუნზი", "გრეიტფულ დედი" და სხვები. კრიტიკოსები მას როკის პოეტს ეძახიან. აგერ ამის მშვენიერი მაგალითი, სიმღერა სახელწოდბით "ჩაიჩოჩე ბეთჰოვენო" და შემდეგ როგორც ტექსტშია: "დღეს მე ისევ როკის მოსმენა მომინდა"-ო.
მოკლედ, კაცმა ლამის ბეთჰოვენზე აღმართა ხელი და აბა ეს ამბავი ასე უბრალოდ როგორ ჩაივლიდა? ასე რომ, 50-იანების ბოლოს ამ საქმის ნამდვილი პროფესიონალები გაჩნდნენ: კომპოზიტორები, ხმის ჩაწერის ინჟინრები და არანჟირების ოსტატები. ამ ყველაფრმა ერთ ისეთ ადამიანში მოიყარა თავი, როგორიც ფილ სპექტორი იყო. 19 წლის ფილს, სტუდია "ატლანტიკ"-ში სიმღერა "ესპანური ჰარლემი" ჩაუწერია. თან, ამისთვის ერთდროულად რამდენიმე გიტარა, ორი დოლი, ათიოდე სასულე და ერთიც ამდენი სიმებიანი საკრავი გამოუყენებია. მომდევნო წლებში, სპექტორმა ამავე - ეგრეთ წოდებული "ხმოვანი კედლის" უნიკალური მეთოდით, არანჟირება გაუკეთა და ჩაწერა ისეთი ხალხი როგორებიც არიან თინა და აიკ ტერნერები, "ბიტელსი" და სხვები.
სანამ ჩვენთან, ისევ გლენ მილერის "მზიური ველის სერენადა"-ს უსმენდნენ, ამასობაში მეორე ჯორჯიაში, როკ-მუსიკისათვის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ამბავი მომხდარა: ჯაზისა და ბლუზის მუსიკოსს - რეი ჩარლზს თავის ფორტეპიანოზე, ნაცვლად "მე ვპოვე უფალი"-სა, "მე ვპოვე ქალი"-ო - შეუსრულებია. თუ არ ვცდები, ეს სიმღერა თბილისშიც იმღერა, აგერ უკვე აქეთ, ხალხმა მილერი რომ დაივიწყა საბოლოოდ. როგორც კრიტიკოსები წერენ რეიმ, როკში სულიერება შეიტანაო: ეტყობა ისინი ამ სიმღერას არ გულისხმობენ. ამ გზაზე რეი ჩარლზს, გაჰყვნენ ოტის რედინგი, სტივ უონდერი და ჯეიმს ბრაუნი. ეს უკანასკნელიც კარგად უნდა ახსოვდეს თბილისელ მსმენელს, ლაგუნა ვერეზე რომ იბანავა, შუა კონცერტისას. თუმცა... როგორც ჩანს, სხვანაირადაც შეასძლო ყოფილა როკის ისტორიაში მოხვედრა. როგორ და თუნდაც უსიტყვოდ. გიტარისტების სპეციალურ ლიტერატურას თუ არ ჩავთვლით, მემგონი მკვლევარები მაიცადამაინც არ წყალობენ, ერთ ადამიანს. მართალია ავტორს მსგავსი პრეტენზია არა აქვს, მაგრამ მაინც ვეცდები ეს ამბავი გამოვასწორო. თან გიტარისტი რამდენად დიდ როლს თამაშობს როკ-მუსიკაში, ყველასთვის კარგადაა ცნობილი. სანამ ღმერთები გამოჩნდებიან, ხომ ხდება ხოლმე, რომ მათ მოსვლას, წინ ვინმე რჩეული უსწრებს? აი, ზუსტად ასეთი კაცია ლინკ რეი. ჯიმი ჰენდრიქსი, ჯიმი პეიჯი, ჯონ ჩიპოლინა მას თავის მასწავლებლად თვლიან. ნილ იანგმა: "რომ შემეძლოს წარსულში დბრუნება, რეის კონცერტს აუცილებლად დავესწრებოდი"-ო. ამბობენ, მას მხოლოდ ერთი კომპოზიციაც რომ ჩაეწერა, როკის ისტორიისთვის ესეც საკმარისი იქნებოდაო.
ლაპარაკია 1958 წლის "რამბლ"-ზე. პიტ თაუნშენმა: "რამბლი" რომ არ მომესმინა, გიტარას ალბათ არც ავიღებდი ხელში"-ო. ჯიმი პეიჯი კი, დღესაც სიამოვნებით უსმენს თურმე თავის კერპს. პირველად რომ დაუკრავს ეს ინსტრუმენტული კომპოზიცია ლინკს, ისეთი ეფექტი მოუხდენია, რომ ბისზე კიდევ სამჯერ გაუმეორებია თურმე. სწორედ ამ დროს გაიჟღერა პირველად "ფუზიანმა"[10] გიტარამ: გადატვირთული, დამძიმებული და გაძლიერებული ხმით. იმ დროისათვის, ლინკ რეი ისე აგრესიულად ჟღერდა, რომ რამოდენიმე რადიო სადგურს აუკრძალავს კიდეც "რამბლის" ტრანსლირება. ეს შემთხვევა მემგონი საერთოდ უნიკალურია იმ გაგებით, რომ კომპოზიციას ტექსტი არა აქვს. არ ვიცი, ალბათ სათაურმა, რომელიც სლენგზე "ჩაცხრილვა"-ს ნიშნავს, თუ შეაშინა ვინმე... აქ, მგონი უკვე 60-იანებს ვუახლოვდებით და როგორც როკის ამ "რენესანსს" ეკადრება, რაიმე ორიგინალური სათაური იქნებოდა კარგი, ვთქვათ:

შავი მუსიკა თეთრ ხელთათმანებში
.
თუმცა ამაზე, უფრო სერიოზულმა გამოცემებმა იდარდონ. მე კი, იმავე ჩანაწერს რომ ვუსმენ რაზედაც ვწერ, იმას ვფიქრობ, რას მოვესწარი თქო: საბჭოთა მილიციის მიერ, წარსულში კონფისკირებული ფირფიტები გამახსენდა... ერთი სიტყვით, 60-იანების კალიფორნიელი ახალგაზრდობის მთავარი გასართობი ადგილი, წყნარი ოკეანის სანაპირო ყოფილა. ერთ მშვენიერ დღეს, ლოს-ანჯელესელმა დენის და კარლ უილსონებმა, აღფრთოვანებულებმა მოირბინეს სახლში თურმე, უფროსი ძმის - ბრაიანისთვის, სერფინგით მიღებული შთაბეჭდილებები რომ გაეზიარებინათ. ბრაიანს უმცროსი ძმებისთვის ჯერ "სანაპიროს ბიჭები" უწოდებია, მერე კი ამდგარა და სერფინგზე სიმღერაც დაუწერია და ბოლოს მათთან ერთად, ჯგუფი "ბიჩ ბოის"-იც შეუკრებია. ქვეყანაზე 1961 წელი იდგა.
"ბიჩ ბოისი" მემგონი პირველი ნამდვილი როკ-ჯგუფია, თანამედროვე გაგებით. ჩვენთან თითქოს ხელწამოსაკრავიც კი იყო ხოლმე ეს ხალხი, სამან ერთ მშვენიერ დღეს - აგერ უკვე მეოცე საუკუნის ბოლოს, არ გავიღვიძეთ და როკ-მუსიკის ყველა დროის საუკეთესო ჩანაწერთა ჩამონათვალში, პირველ ადგილზე არ აღმოვაჩინეთ, ამათი 1966 წლის ალბომი "მოფერების ხმები". რაც კაცობრიობამ ასეთი სიები მოიგონა, მანდ ხომ სულ "ბიტელს"-ის "სერჟანტი პეპერი" იდგა. ჰოდა, წარმოიდგინეთ რა აურზაური გამოიწვია ამ ამბავმა. ისე, მე მაინც მეჩვენება, რომ ამ ჩანაწერის მნიშვნელობა ცოტა გადაჭარბებულია, მაგრამ ამას იმით ვხსნი, რომ ხალხმა ძალიან გვიან დააფასა ეს ალბომი. უფრო საინტერესო ის არის, რომ იმავე პერიოდის მეორე დისკი "ღიმილი", ჯერ მემგონი საერთოდ არც დაუფასებიათ სათანადოდ, ძალიან თავგანწირულ მსმენელს თუ არ ჩავთვლით. ეს "ღიმილი" დღემდე არ გამოდიოდა იმ სახით, როგორც თავიდან იყო ჩაფიქრებული. მართალია, არსებობდა 1967 წლის "ღიმილიანი ღიმილი", მაგრამ ეს ალბათ ამათი ყველაზე სუსტი ჩანაწერია. იმ შედევრის ფრაგმენტები კი, მომდევნო რამოდენიმე დისკშია გაფანტული. 2004 წელს, უკვე ხანში შესულმა ბრაიან უილსონმა, მაინც გამოსცა ამ "ღიმილი"-ს თანამედროვე ვარიანტი, მაგრამ თითქოს მაინც ის არ არის, რაც თავიდან უნდა ყოფილიყო. და ბოლოს, როგორც იქნა ჯგუფის 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ეს დისკიც ვიხილეთ იმ სახით თავიდან როგორიც უნდა ყოფილიყო, ბრაიანი ავად რომ არ გამხდარიყო და სტუდია "კეპიტოლ"-ს თავის ჭკუაზე რომ არ დაეჩეხა ეს შედევრი. თან, ამ დროს ხომ ბრირანულმა როკმა დაჩრდილა ყველა და ყველაფერი და ეს ამბავიც ეტყობა დავიწყებასაც მიეცა, დიდი ხნით. აი, სწორედ ბიტლომანია იყო ამის მიზეზი. სიმართლე რომ ითქვას ამ ფენომენზე ბევრი ლაპარაკი მგონი ცოტა ზედმეტიც კია. მას უკავშირებენ მთელი თაობების აზროვნების ჩამოყალიბებას. "ბიტელს"-ის მუსიკას რაც შეეხება: დღევანდელი განებივრებული მსმენელი ძნელად თუ აღფრთოვანდება, ვთქვათ - "მარწყვის მდელოს"[11] დოლების პარტიით. ეტყობა განებივრება მართლა ცუდი რამე ყოფილა. ამბობენ, როკში პირველი ფირფიტა, რომელსაც კონვერტის მაგიერ ალბომის, ანუ გასაშლელი ფორმა ჰქონდა - ამათი "სერჟანტი პეპერია"-ო, ისევე როგორც პირველი შემთხვევა, როცა ფირფიტის ყდაზე დაბეჭდილი იყო სიმღერების ტექსტები. ან კიდევ ის, რასაც დღეს კონცეპტუალურ ჩანაწერს ვუწოდებთ და ვინ მოსთვლის, კიდევ რამდენი რამ: მეოცე საუკუნის კლასიკოსებად აღიარება თუ ბრიტანული უმაღლესი ჯილდოების მინიჭება. აბა ამ მასშტაბის მოვლენას რომელი იმპერია და მითუმეტეს პროვინცია გაუძლებდა? ჰოდა, "დაავადების" პირველი კერები ჩვენთანაც ამ დროს გაჩნდა...
იყო, ასეთი ფოტო კაბინეტები იმ დროს ჩვენში, სადაც მიბრძანდებოდით და ვთქვათ, პასპორტისათვის 70 კაპიკად გადაიღებდით სურათს. აი ზუსტად ერთ-ერთ ეგეთში ვმუშაობდი მაშინ, ვასიკო კეჟერაძის - ანუ უბრალოდ - მაესტროს ხელმძღვანელობით. თუ არ ვცდები, პირველად 1970 წლის ზამთარში გადავიღეთ, "ბიტელსთან ერთად"-ის[12] ყდის ფოტოასლი. სხვათაშორის, აქ არის ჩაწერილი, ჩაკ ბერის იმ "ბეთჰოვენის" ამათი ვერსიაც. ერთი იქვე გვეკიდა, მეორე სახლში, დანარჩენები მეგობრებს გავუნაწილეთ. დაიწყო არნახული მეკობრეობა. არ იყო იმ დროს უფრო ძვირფასი ნივთი, ვირდე როკის ფირფიტა. გაჩნდა საბჭოთა მაგნიტოფონი "კომეტა" რომელსაც ერთი კოჭი მაგნიტური ლენტი - ე.წ. "ბაბინაც" მოყვებოდა. მოკლედ იყო ერთი წერა-კითხვა, სმენა და კოპირება. ფირფიტების ფასი ზუსტად განსაზღვრა მადლიერმა საბჭოთა მსმენელმა: 50 მანეთი - იმ დროს დაახლოებით 50 დოლარი და ცოტა მეტიც კი! ცოდვა გამხელილი სჯობსო და: იმ ფოტოასლებსაც დაედოთ ფასი: 20, 50 და 90 კაპიკი, სიდიდის მიხედვით. თუმცა, ამათ გასაღებაზე უფრო დიდი წარმეტებით, მეწაღეთა ჯიხურები - ანუ "საპოჟნიკები" მუშაობდნენ. დრომ ისე მოიტანა, რომ საზღვარგარეთიდან გამოგზავნილ, თუ ჩამოტანილ ფირფიტებს შორის, იმ დროს უცნობი ჯგუფებიც გვხვდებოდა. ყველაზე ხშირად ეს იყო "როლინგ სტოუნზი". ეს ცოცხალი ლეგენდები დღესაც გამოდიან სცენაზე და ალბათ ბევრს ცოცხლადაც ჰყავს ნანახი, ემიგრაციასა თუ მივლინებაში ყოფნისას. "კაი ბიჭები" - აი მათი სახელწოდების ზუსტი თარგმანი. ეს, ალბათ მეორე უდიდესი ინგლისური ჯგუფია, "ბიტელს"-ის შემდეგ. ისე, ამას ეხლა ვამბობ, თორემ იმ წლებში, ამის გამო კამათი შეიძლება ჩხუბამდეც კი მისულიყო. ზოგი, ამათ 1965 წლის სიმღერას "დაკმაყოფილება", მძიმე როკის პირველ ნიმუშად მიიჩნევს. სწორედ ამათ გაგვაცნეს, ერთ-ერთი პირველი ინგლისელი ვირტუოზი ინსტრუმენტალისტი - ბრაიან ჯონსი. ამ ცხონებულმა, გიტარის გარდა, სიტარა, ბუზუკი და დულციმერიც დიდი ოსტატობით გამოიყენა, ისეთ კომპოზიციებში როგორებიცაა: "ლედი ჯეინი" თუ "შეღებე შავად". მახსოვს, ზუსტად ამ სიმღერების რაღაც უცნაური ფირფიტა რომ გაჩნდა თბილისში. უფროს თაობას კარგად უნდა ახსოვდეს, მცირე ზომის, მეტისმეტად თხელი და სხვადასხვა ფერის პლასტიკური ფირფი


(გაცნობითი ნაწილის დასასრული)



© მამუკა მაღულარია
თბილისი, 2010
გამომცემლობა: ლეონარდო
ყდა: ჯიმი გრაჩოვი
ISBN 978-9941-0-2703-1




Leonardo©2ooo | გამოცემისთვის | შესაძენად


1491